ABD ile İran arasında varılan anlaşma uluslararası kamuoyunda yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilirken, anlaşmanın taraflara ne kazandırdığı ve bölgede kalıcı bir barış sağlayıp sağlamayacağı tartışılmaya devam ediyor. İsrail'in anlaşmaya yaklaşımı ve Orta Doğu'daki dengelerin nasıl şekilleneceği de gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, konuya ilişkin Tiviport'a değerlendirmelerde bulundu. Olçar, anlaşmanın taraflara etkisinden İsrail'in pozisyonuna, Hürmüz Boğazı'nın geleceğinden bölgesel aktörlerin rolüne kadar birçok konuda görüşlerini paylaştı.

"BU BİR ÇERÇEVE ANLAŞMASI GİBİ GÖRÜNÜYOR"

Kemal Olçar, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın daha çok bir çerçeve anlaşması niteliği taşıdığını belirterek, taraflar arasında kalıcı bir güven ortamının oluşup oluşmadığının henüz net olmadığını söyledi. Olçar'a göre savaş sürecinde yalnızca İran değil, ABD ve İsrail de çeşitli açılardan baskı altında kaldı. Bu nedenle tarafların anlaşmaya yönelmesinde sahadaki koşulların önemli rol oynadığını ifade etti.

"İRAN OPERATİF SEVİYEDE BAŞARI ELDE ETTİ"

İran'ın stratejik anlamda net bir kazanım elde ettiğini söylemenin zor olduğunu belirten Olçar, buna karşın operatif ve taktik seviyede önemli başarılar yakaladığını savundu. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini bir baskı unsuru olarak kullandığını ifade eden Olçar, bunun uluslararası enerji piyasaları üzerinde etkili olduğunu ve ABD üzerinde bir baskı oluşturduğunu dile getirdi. Ancak İran'ın altyapı ve üstyapısının saldırılardan ciddi şekilde etkilendiğini de vurguladı.

"ABD SİYASİ HEDEFLERİNE ULAŞAMADI"

Olçar, ABD'nin savaşın başında ortaya koyduğu bazı siyasi hedeflere ulaşamadığını öne sürdü. İran'da rejim değişikliği ya da mevcut yönetimin ortadan kaldırılması yönünde bir sonuç elde edilmediğini belirtti ve bu nedenle Washington'un siyasi açıdan önemli bir kazanım elde ettiğini söylemenin zor olduğunu ifade etti.

İSRAİL'İN POZİSYONU VE LÜBNAN DEĞERLENDİRMESİ

İsrail'in özellikle Lübnan sahasında belirli kazanımlar elde ettiğini söyledi. Bazı bölgelerde kontrol sağlandığını ancak bu kontrolün uzun vadede korunmasının kolay olmayacağını vurguladı. Hizbullah'ın bölgedeki varlığının devam ettiğine dikkat çeken Olçar, bunun İsrail'in söz konusu alanlarda kalıcı hâkimiyet kurmasını zorlaştırabileceğini değerlendirdi.

"HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KAPATILMASI BEKLENMİYOR"

Anlaşmanın teknik detaylarının dikkat çekici olduğunu belirten Kemal Olçar, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasını gerektirecek bir durum öngörmediğini ifade etti. Ticari faaliyetlerin devam etmesinin beklendiğini söyledi. İran'ın vekil güçler ve balistik füze kapasitesi konusunda da önemli tavizler vermeye sıcak bakmadığı görüşünü dile getirdi.

TÜRKİYE'NİN DİPLOMATİK ROLÜNE DİKKAT ÇEKTİ

Kemal Olçar, savaş sürecinde Türkiye başta olmak üzere Katar, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi ülkelerin diplomatik girişimlerinin öne çıktığını söyledi. Özellikle Türkiye'nin savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalarda aktif rol oynadığını belirten Olçar, yürütülen temasların ve barış girişimlerinin sonuç verdiğini ifade etti.