İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan ve küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar gemi trafiğine kapatıldığını açıkladı. Karar, ABD ile İran arasında son günlerde yeniden tırmanan askeri gerilimin ardından alınırken, iki taraf karşılıklı saldırılar düzenledi.

İran ile ABD arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 Haziran'da varılan ve savaşın durdurulmasını öngören 14 maddelik mutabakatın fiilen sona erdiği belirtilirken, son gelişmeler ateşkes sürecinin çöktüğünü ortaya koydu.

HÜRMÜZ'DE "YETKİSİZ ROTA" KRİZİ

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda bazı gemilerin daha önce yapılan uyarılara rağmen "yetkisiz rotalarda" seyretmeye çalıştığını öne sürdü. Açıklamada, bu durumun deniz güvenliğini tehlikeye attığı savunulurken, rotasını değiştirmeyen bir geminin uyarı ateşi açılarak durdurulduğu bildirildi.

Yaşanan olayın ardından Hürmüz Boğazı'nın, ABD'nin bölgedeki müdahaleleri sona erene kadar ikinci bir duyuruya dek tamamen kapatıldığı ilan edildi. Devrim Muhafızları, "Düşmanın bu olayı bahane ederek yanlış bir adım atması halinde sert karşılık verileceğini" ifade etti.

İran ayrıca, Amerikan ve İsrail yanlısı güçlerin bölgeye girişine izin veren ülkelerin yaşanacak sonuçlardan sorumlu tutulacağını savunurken, ABD müdahaleleri devam ettiği sürece hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceğini duyurdu.

İKİNCİ GEMİ VURULDU

İran Devrim Muhafızları, sabah saatlerinde Hürmüz Boğazı'nda ikinci bir gemiyi de vurarak durdurduklarını açıkladı.

Vurulan gemilerden biri olan GFS Galaxy adlı konteyner gemisinde yangın çıktığı, geminin seyrine devam edemediği ve mürettebattan bir kişinin kayıp olduğu bildirildi.

ABD'DEN YENİ SALDIRI DALGASI

İran basını, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ardından ABD'nin İran'ın güneyindeki Buşehr ve Aseluye kentlerini hedef aldığını duyurdu. Basra Körfezi kıyısındaki Bender Abbas, Çabahar ve Sirik kentlerinde de patlama seslerinin duyulduğu aktarıldı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise Hürmüz'de bir kargo gemisine yönelik saldırıya misilleme olarak İran'a yeni bir operasyon başlattığını açıkladı. CENTCOM, hafta içindeki üçüncü saldırı dalgasında toplam 140 askeri hedefin vurulduğunu bildirdi.

İRAN'DAN KÖRFEZ'DEKİ ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME

Tahran yönetimi, ABD saldırılarına karşılık olarak Bahreyn, Katar, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amerikan üslerini hedef aldı.

Bahreyn'de saldırı sirenleri çalarken, Birleşik Arap Emirlikleri hava savunma sistemlerinin İran'dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarına müdahale ettiğini açıkladı.

Reuters'ın aktardığına göre, güvenlik uyarılarının cep telefonlarına gönderildiği sırada Katar'ın başkenti Doha'da patlama sesleri duyuldu.

İran Devrim Muhafızları daha sonra Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 İHA hangarlarının imha edildiğini öne sürdü.

GALİBAF: TEK TARAFLI ANLAŞMALAR DÖNEMİ SONA ERDİ

İran Meclis Başkanı ve ateşkes görüşmelerinin başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, yeniden başlayan çatışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, "Tek taraflı anlaşmalar dönemi sona erdi. Size söylemiştik; sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin. Gerçekler kapınızı çalıyor." ifadelerini kullandı.

ATEŞKES SÜRECİ ÇÖKTÜ

Washington ve Tahran yönetimleri, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran'da savaşın durdurulmasını ve sorunların diplomasi yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata varmıştı.

Ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda geçiş talimatlarına uymadığını iddia ederek bazı gemilere ateş açmasıyla gerilim yeniden yükseldi. ABD de 8 Temmuz'da Hürmüz çevresindeki İran hedeflerini bombaladı. Buna karşılık Tahran, Körfez ülkelerindeki Amerikan üslerini balistik füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı.

NATO Zirvesi için Ankara'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump da son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, "Bence ateşkes bitti." değerlendirmesinde bulundu. Trump, önceki gün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ise İran'ın müzakerelerin sürmesini istediğini ancak ABD'nin ateşkesin sona erdiğini Tahran yönetimine açık şekilde ilettiğini ifade etti.

ARAKÇİ, UMMAN'DA HÜRMÜZ'Ü GÖRÜŞMÜŞTÜ

Gerilimin yeniden tırmanmasından bir gün önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın karşı kıyısındaki Umman'da temaslarda bulunmuş ve boğazdan güvenli geçişlerin sağlanmasına yönelik mekanizma oluşturulmasını görüşmüştü.

ABD'li üst düzey yetkililerin ise saldırıların daha da büyümemesi amacıyla İran'dan, Hürmüz Boğazı'nın tüm gemilere açık olduğunu duyuran bir açıklama yapmasını talep ettiği belirtilmişti.