ABD Kongresi, CIA'nın Soğuk Savaş döneminde yürüttüğü gizli zihin kontrolü programı MKUltra'yı yeniden gündemine alıyor. Uyuşturucu, hipnoz, psikolojik baskı ve habersiz yapılan insan deneyleriyle anılan program için özel bir oturum düzenlendi.

ABD'de yıllardır tartışılan CIA'nın gizli zihin kontrolü programı MKUltra, bu kez Kongre'de yapılacak özel bir oturumla yeniden masaya yatırıldı. Florida Temsilcisi Anna Paulina Luna, Federal Sırların Gizliliğinin Kaldırılması Görev Gücü'nün MKUltra programını incelemek üzere bir oturum düzenledi.

Soğuk Savaş yıllarında yürütülen MKUltra programı, CIA'nın sorgulama tekniklerini geliştirmek, kişilerin direncini kırmak ve itirafa zorlamak amacıyla yürüttüğü gizli deneyleri kapsıyordu. Program kapsamında LSD gibi zihin üzerinde etkili maddeler, hipnoz, psikolojik baskı, izolasyon ve duyusal yoksunluk gibi yöntemlerin denendiği biliniyor.

En tartışmalı noktalardan biri ise bu deneylerin bir bölümünün, insanların bilgisi ve onayı olmadan yapılmış olması. Programın hedefinde mahkûmlar, psikiyatri hastaları, uyuşturucu bağımlıları, askerler ve sıradan Amerikan vatandaşları da vardı.

İnsanlar habersiz denek oldu

MKUltra'nın 1953'te başladığı, 1960'ların ortalarına kadar sürdüğü belirtiliyor. Program çerçevesinde 144 ayrı proje yürütüldüğü ifade ediliyor. Bu da deneylerin yalnızca sınırlı birkaç testten ibaret olmadığını, çok daha geniş bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

Ortaya çıkan belgelerden biri, CIA'nın yabancı uyruklu kişiler üzerinde test yapılmasını değerlendirdiğini, ancak sonunda "habersiz Amerikan vatandaşları üzerinde testlerin sürdürülmesi gerektiği" sonucuna vardığını ortaya koymuştu. Bu ifade, programın etik açıdan neden hâlâ büyük tepki çektiğini anlatan en çarpıcı detaylardan biri olarak görülüyor.

CIA daha önce yaptığı açıklamalarda, MKUltra'nın verimli sonuçlar alınamaması ve habersiz testlerle ilgili etik kaygılar nedeniyle sonlandırıldığını belirtmişti. Ancak programın birçok belgesinin 1973'te imha edilmesi, yıllardır süren şüpheleri ve komplo iddialarını daha da güçlendirdi.