Macaristan'ın bir önceki Başbakanı Victor Orban'ın AB'nin Ukrayna konusunda bazı AB adımlarını vetolarıyla engellemesi, AB'de oy birliği yerine nitelikli çoğunluk oyunu yüksek sesle tartışmaya açtı.
TARTIŞMA ASLINDA YENİ DEĞİL

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2022 yılında yapılan Avrupa'nın Geleceği Konferansı'nın ardından nitelikli çoğunluk oylamasının kalan politika alanlarına da genişletilmesi çağrısında bulunmuştu. "Anlaşmaları reforme etmeliyiz," diyerek bunun karar alma süreçlerini basitleştireceğini ve AB'nin eylemlerini güçlendireceğini savunmuştu.

Daha yakın bir tarihte, von der Leyen bu yılın Şubat ayındaki bir toplantıda, bloğun rekabet gücünü artırmanın yollarını tartıştıkları sırada liderlere, "En yavaş olanın hızında hareket edemeyiz" demişti.

Euronews'in Nisan ayında yaptığı bir habere göre, özellikle küçük üye devletler arasında endişeler devam ediyor. Hollandalı Avrupa Parlamentosu üyesi Sander Smit, oy birliğinden vazgeçmenin ülkeleri ulusal çıkarlarına aykırı kararlara karşı savunmasız bırakabileceği konusunda uyararak, "sürdürülebilir AB karar alma süreci, ulusal demokrasiyi hiçe saymaya dayanamaz" şeklinde görüş belirtti.

Alman Avrupa Parlamentosu üyesi Daniel Freund gibi diğerleri ise farklı bir görüşe sahip. Oy birliği beklemenin gerçekçi olmadığını savunan Freund, Avrupa Parlamentosu'nun -tüm parlamentolar gibi- çoğunluk oyuyla çalıştığını belirtiyor. Oy birliğini "Avrupa için bir güvenlik riski" olarak nitelendiren Freund, bunun yerine "daha fazla demokrasi, daha fazla Avrupa güvenliği ve otokratların şantajından daha az" talep ediyor.

CARNEGIE DE RAPOR HAZIRLAMIŞTI

ABD merkezli Carnegie Endowment for International Peace (Carnegie Uluslararası Barış Vakfı)'in Avrupa merkezinin 2023 yılındaki bir analizinde AB'nin dış politikasını daha etkili hale getirmenin yolunun oy birliği yerine nitelikli çoğunluk uygulamasının hayata geçirilmesi gerektiği ileri sürülmüştü.

Uygulama hayata geçerse Avrupa Birliği'nin dış politikasında merkezin etkisi güçlenecek. Yani Brüksel'e yön veren Berlin ve Paris'in kararlarının hayata geçmesi daha kolaylaşacak gibi. Ama olay üyelik oylamaları için geçerli olup olmayacağı net değil.

Yani Türkiye'nin üyeliğini doğrudan ilgilendiren bir durum yok.

SAFE PROGRAMINA KATILIMIN ÖNÜ AÇILABİLİR

Ama Avrupa Birliği'nin savunma sanayii üretimini artırmak, askeri kapasiteleri ortaklaşa güçlendirmek ve üye devletlere bu alanda finansman sağlamak amacıyla hayata geçirdiği 150 milyar euroluk geniş çaplı bir destek programı olan Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) gibi programlarda Türkiye'nin önü açılabilir. Bazı ülkeler, Türkiye'nin SAFE programına dahil olmasını veto etmekteydi. Ancak çok sayıda ülke, Rusya'nın AB ile gerilimi dolayısıyla Türkiye'yi yanına çekmek istiyordu. Bu veto gücü ortadan kalkarsa SAFE'ye ortak olma ihtimali güçlendi. Bu da Türkiye ile AB arasındaki ilişkileri güçlendirecek. Yunanistan ve Rum Kesimi ise mutsuz olacak.