Sularımız kirleniyor, kıyılarımıza plastik atıklar vurmaya...

Özellikle sıvı alımı veya gıda için kullandığımız plastik malzemeler kanımızda dolaşıyor. Bunlar özellikle kalp damar hastalıklarına yol açıyor.

Sadece bizlerin değil geleceğimizin tehlikede olduğunu gösteren bir olay yaşandı. Haberlerdeki ifadesiyle anne karnındaki bebekleri sarmalayan plasentada ilk kez mikroplastik parçacıklar bulundu. Araştırmacılar bunun "çok kaygı verici" olduğunu söylüyor. Evet çok kaygı verici bir durum. Artık bebeklerimizin hastalıklarla doğmasının arifesindeyiz. Eğer önlem almazsak.

Başta Endonezya açıkları olmak üzere birçok okyanus bölgesinde akıntılarla yığınak oluşturan çöp-plastik adaları oluşmaya başladı. Dünyayı nasıl kirlettiğimizi gösteren önemli veri.

Plastik kullanımından tutun da sularımızın vahşi sulama yöntemleriyle azalmasına kadar büyük bir tehlikeyle karşı karşıyayız.

Silahlarla sağlayamayacağımız bir güvenlik riski içindeyiz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Sayın Emine Erdoğan'ın himayelerinde çalışmalarını yürüten Sıfır Atık Vakfı'nın düzenlediği ve iki gün sürecek Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı için Van'dayım. Burada edindiğim bilgiler, yıllardır güvenlik çalışan biri olarak beni dehşete düşürdü. Öncelikle ülkemizin en önemli doğal ve bereketli güzelliklerinden olan Van Gölü'nün durumu ile ilgili başlayayım.

Pazar günü Akdamar Adası'na giderken karşılaştığımız manzara bile endişelenmek için yeterliydi. Sular bol yağış olmasına rağmen 1,5-2 metre civarında çekilmişti. Vakıf yetkililerinin yaptığı bilgilendirmede çalışmalar başlamadan önceki durum şu:

• Yoğun dip çamuru oluşumu,
• Belirgin su çekilmeleri,
• Kıyı kirliliği,
• Kontrolsüz evsel atık baskısı,
• Kaçak yapılaşma,
• Sazlık alan kayıpları,
• Dere kaynaklı taşınımlar,
• İklim değişikliğine bağlı çevresel baskılar

Sıfır Atık Vakfı'nın Van Gölü Havzası'nda yürütülen çalışmalar kapsamında bugüne kadar yapılanlar şöyle:

- Toplam 355.434.482,57 TL çevre ve altyapı yatırımı (dip çamuru çıkarılması)

- Toplam 2 adet dere ağzı mazgal yapımı,

- 1 adet entegre katı atık bertaraf ve enerji üretim tesisi ve 6 adet katı atık aktarma istasyonu ile çevre uygulaması,

- Toplam 73 km kıyı düzenleme ve sahil yolu çalışması,

- Toplam 4,16 hektar (2'si Mollakasım ve biri Ayanıs'ta olmak üzere 3 adet plaj) kıyı yaşam alanı dönüşümü,

- 13 ilçede çevre ve altyapı uygulaması,

- Toplam 222 km dere ıslahı ve taşkın kontrol çalışması,

- Toplam 62.599 hektar sulak alan koruma çalışması,

- Yaklaşık 1.112.000 kişinin yaşamını doğrudan etkileyen çevre yatırımı,

- Toplam 43 adet çevre, altyapı, üstyapı ve koruma projesi

Çok ciddi çalışmalara rağmen halen eksikler var ve Vakıf bunları tamamlamak için elinden geleni yapıyor.

Çalışmalar yürütülürken en önemli şey koordinasyon sağlamak. Bu kapsamda;

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı,
• Tarım ve Orman Bakanlığı,
• Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ),
• İller Bankası,
• Van Valiliği,
• Bitlis Valiliği,
• Van Büyükşehir Belediyesi,
• Bitlis Belediyesi,
• VASKİ,
• İlçe Belediyeleri,
• Üniversiteler,
• Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP),
• Sahil Güvenlik Komutanlığı

başta olmak üzere çok sayıda kurumun koordinasyonu var.

Bu anlattıklarımı sadece Van özelinde düşünmeyin. Hatırlarsanız Ergene Nehri'ndeki büyük ihanet bir ihanete uğramıştı. Evet bu atıkları döken hainlerin yüzünden Trakya'nın en önemli tatlı su kaynaklarından olan nehrin geldiği durum ortadaydı. Cezalar caydırıcı olmadığı için 3 milyon TL'yi ödeyip atıklarını dökmeye devam ettiler. Vatana, doğaya ihanet ile ceplerini doldurma arasında tercihlerini cepleri yönünde kullandılar.

Özetle Van Gölü özelinde karşılaştığım durum, aslında Sayın Emine Erdoğan'ın neden ısrarla "Sıfır Atık" çalışması yürüttüğünü, Sıfır Atık Vakfı'nın çalışmalarının önemini bir kez daha gösterdi. Sonraki yazımda bu tehlikenin boyutlarını ve yapılması gereken çalışmaları aktaracağım.